Mwana wa chaka chimodzi ndi theka sayankhula

Fatma Elbehery
2023-12-03T19:34:32+00:00
madera onse
Fatma ElbeheryAdawunikidwa ndi: Mostafa AhmedDisembala 3, 2023Kusintha komaliza: Miyezi 5 yapitayo

Mwana wa chaka chimodzi ndi theka sayankhula

Makolo angada nkhaŵa akapeza kuti mwana wawo wa chaka chimodzi ndi theka sakulankhulabe. Zitha kukhala zokhumudwitsa komanso zodzetsa nkhawa, koma muyenera kudziwa kuti pali zifukwa zingapo zomwe simunayambe kuyankhula pazaka izi. M'munsimu muli mndandanda wa zifukwa zomwe mwana wanu akusowa kukula kwa chinenero:

  1. Kuchedwa kwachilankhulidwe: Kusayamba kuyankhula ali ndi zaka chimodzi ndi theka kumaonedwa ngati kwachilendo, chifukwa ana ena amachedwa kukula ndi kuyankhula.
  2. Mavuto okhudzana ndi kulankhulana: Pakhoza kukhala vuto la kulankhulana pakati pa mwanayo ndi ena, chifukwa mwanayo angavutike kumvetsa ndi kumvetsa mawu ndi mawu ogwiritsidwa ntchito ndi ena.
  3. Kukwanilitsa zosoŵa zopanda mawu: Nthawi zina, ana amakhala ndi njira zina zofotokozera zosowa zawo ndi zomwe akufuna popanda kufunikira kolankhula. Angagwiritse ntchito mayendedwe osalankhula kapena mawu kuti alankhule.
  4. Chilankhulo: Malo ozungulira zinenero akhoza kukhala chifukwa cha kusowa kwake kwa chitukuko cha chinenero. Mwachitsanzo, ngati chinenero china chikugwiritsidwa ntchito kunyumba kapena kusukulu, mwanayo angasokonezeke maganizo n’kulephera kuphunzira chinenerocho mwamsanga.
  5. Kusokonezeka kwa kulankhulana: Mwana wanu akhoza kukhala ndi vuto la kulankhulana monga autism spectrum disorder, vuto la chinenero, kapena vuto la kuphunzira, ndipo vutoli likhoza kukhudza kukula kwa chinenero chake.

Ngati mukukumana ndi vutoli, ndi bwino kuonana ndi dokotala wa ana kapena olankhula chinenero. Atha kupereka malangizo ndi zida zothandizira mwana wanu kukulitsa chilankhulo komanso luso lolankhulana bwino. Izi zingaphatikizepo magawo olankhulirana kapena zochitika zomwe zingapangitse kulankhulana pakamwa.

Musaiwale kutsatira chitsanzo ambiri chinenero chitukuko ana pa msinkhu uwu, ndi kukhala wochirikiza ndi kulimbikitsa mwana wanu. Chilankhulo chake chidzakula ndi nthawi ndi machitidwe, ndipo ndikofunikira kuti mukhalebe omvetsetsa komanso oleza mtima panthawi yovutayi pakukula kwa chinenero.

Udindo wa mayi pothandiza mwana wake kulankhula

Mayi amachita mbali yofunika kwambiri pa kalankhulidwe ndi kalankhulidwe ka mwana wake, popeza ndiye mphunzitsi woyamba amene mwanayo amaphunzira kulankhula ndi kulankhula ndi ena. Nazi zina mwa ntchito zomwe mayi amachita zomwe zimathandiza mwana wake kulankhula:

  1. Kulankhulana mwapamtima: Mayi amathera nthaŵi yochuluka ali ndi mwana wake, ndipo zimenezi zimakulitsa kulankhulana pakati pawo. Mayi amafunsa mafunso osavuta kwa mwanayo ndipo amamulimbikitsa kuti ayankhe. Mafunso awa akhoza kukhala: "Tsiku lanu linali bwanji?" Kapena “Kodi mwasewera chiyani lero?” Zimenezi zimapatsa mwanayo mpata woti ayese kulankhula ndi kugwiritsa ntchito mawu amene ali nawo.
  2. Kumvetsera mwachidwi: Kumvetsera mwachidwi kwa mayi kumatengedwa kuti ndi chimodzi mwa zinthu zofunika kwambiri polimbikitsa kulankhula kwa mwanayo. Pamene mwana ayesa kulankhula kapena kupereka uthenga, mayiyo ayenera kusonyeza chidwi chenicheni ndi kum’limbikitsa kupitiriza, kupereka ndemanga zosavuta zotamanda zoyesayesa zake.
  3. Kulemeretsa malo olankhula zinenero: Mayi amachita mbali yaikulu posonyeza mwanayo chinenero chomuzungulira. Mayi angagwiritse ntchito mabuku ndi zithunzithunzi kuti awonjezere mawu ndi kukulitsa luso la kulankhula la mwanayo. Komanso, amatha kuwunikira zinthu zowazungulira ndikuzitchula ndi mawu oyenera posewera komanso kucheza ndi mwanayo.
  4. Kupereka mipata yoyesera: Mayi angapereke mipata yoyesera ndi kuyankhulana kwa chinenero, monga kufunsa mwanayo kuti amuuze za tsiku lake ku sukulu ya mkaka, kapena kumulimbikitsa kufunsa za zinthu zatsopano. Kuonjezera apo, mayi atha kutenga nawo mbali muzochita zomwe zimalimbikitsa kulankhulana m'chinenero monga kugawana nkhani ndi masewera a mawu.
  5. Kulimbikitsa ndi kulimbikitsa mwanayo: Mayi ayenera kukhala wochirikiza ndi wolimbikitsa kwa mwanayo pamene akuphunzira kulankhula. Ayenera kupereka chilimbikitso ndi chilimbikitso pamene mwanayo ayesa kupanga chiganizo chatsopano kapena kugwiritsa ntchito mawu atsopano. Chilimbikitso choterechi chidzakulitsa chidaliro cha mwanayo ndi kumsonkhezera kupitirizabe kuyesetsa kwake kuphunzira kulankhula.

Mwachidule, mayi amathandiza kwambiri kuti mwana wake azitha kulankhula komanso kulankhula bwino. Mwa kugwiritsa ntchito kulankhulana mwapamtima, kumvetsera mwachidwi, kukulitsa malo olankhula chinenero, kupereka mipata yoyesera, ndi kupereka chilimbikitso, mayi angathandize mwana wake kukhala ndi luso la kulankhula lodzidalira ndi logwira mtima.

Udindo wa mayi pothandiza mwana wake kulankhula

Kodi kulankhula kwa mwanayo kumachedwa liti?

N'zovuta kudziwa nthawi yeniyeni ya kuchedwa kwa kulankhula kwa mwana, chifukwa ana amasiyana ndi msinkhu wa kukula kwa chinenero. Komabe, ngati mwana ali ndi zaka zapakati pa 1-2 ndipo sangathe kutulutsa mawu amodzi kapena kufotokoza momveka bwino zomwe akufuna kapena zosowa zake, kuchedwa kwakulankhula kwake kungakhale kokayikira.

3. Kodi ndi zifukwa ziti zomwe zingapangitse mwana kuchedwa kulankhula?
Pali zifukwa zingapo zomwe zimachititsa kuti mwana achedwe kulankhula, kuphatikizapo:

  • Kuchedwerako kakulidwe kofala: Mwanayo angachedwetsedwe m’mbali zina monga luso la galimoto kapena chifundo cha anthu, ndipo zimenezi zingakhudze kakulidwe ka luso lake la chinenero.
  • Kukhala ndi vuto lakumva: Kuchedwa kumva kungakhale chimodzi mwa zifukwa zazikulu zomwe zimachititsa kuti mwana achedwe kulankhula. Angakhale ndi vuto la kumva kapena kumvetsa bwino mawu.
  • Kusangalala ndi bata: Ana ena amakhala chete ndipo amakonda kumvetsera ndi kuonerera m’malo motenga nawo mbali m’makambitsirano, ndipo zimenezi zingachititse kuti achedwe kulankhula.

4. Kodi ndi liti pamene muyenera kuda nkhawa kuti mwana wachedwa kulankhula?
Ngati kuchedwa kwa kulankhula kwa mwanayo kukupitirizabe popanda kusintha kwakukulu pambuyo pa zaka ziwiri, makolo ayenera kufunsa dokotala kapena katswiri pa chitukuko cha mwanayo. Mwanayo ayenera kuunika kuti awone ngati ali ndi vuto la thanzi kapena kuchedwa kwa chinenero.

5. Kodi kukula kwa kulankhula kwa mwana kungalimbikitse bwanji?
Pali zinthu zambiri zomwe makolo angachite kuti alimbikitse kalankhulidwe ka mwana. Malingaliro ena ndi awa:

  • Kulimbikitsa mwana kuti azilankhulana mwamawu ndi kukambirana.
  • Werengani nkhani, nyimbo ndi kuphunzitsa masewera ochezera.
  • Lankhulani ndi mwanayo momveka bwino ndikumuyankha.
  • Kupereka thandizo lachiyankhulo ndikuwongolera mwana kuti afotokoze bwino.

Pamapeto pake, makolo ayenera kudziwa kuti kuchedwa kwa mwana kulankhula sikutanthauza kuti pali vuto lalikulu. Ndi nthawi yakukula bwino yomwe ana ambiri amatha kudutsamo. Komabe, ngati pali vuto lililonse, ndi bwino kukaonana ndi dokotala kuti mutsimikize kuti palibe vuto la thanzi lomwe likufunika kuthandizidwa moyenera.

Kodi zizindikiro za kuchedwa kulankhula ndi chiyani?

Zizindikiro za kuchedwa kulankhula ndi pamene mwana wanu salankhula monga momwe amayembekezera pa msinkhu wake. Ana akhoza kuchedwa kulankhula pazifukwa zosiyanasiyana, koma pali zizindikiro zina zomwe zingakuthandizeni kuzindikira kuchedwa kwa kulankhula mwa mwana wanu. Pamndandandawu, tikuwonetsani zizindikiro zodziwika za kuchedwa kulankhula:

  1. Kusayankha kwa mwanayo pakulankhula: Makolo angaone kuti mwana wawo sakuyankha akamalankhula naye, kapena njira yake yolankhulirana ingakhale yosamveka bwino.
  2. Kusapanga chiganizo chonse: Ngati muwona kuti mwana wanu akugwiritsa ntchito mawu amodzi m'malo mopanga ziganizo zomveka, izi zingasonyeze kuchedwa kwa kulankhula.
  3. Kusokonezeka kwa mamvekedwe: Mwana wanu angavutike kumveketsa bwino kamvekedwe ka mawu pamene akulankhula, ndipo angaoneke ngati wosadzidalira kapena satha kulankhula bwinobwino.
  4. Kuvutika kubwereza mawu: Mwana wanu angavutike kubwereza mawu, ndipo zimenezi zingasonyeze kuti n’zovuta kuphunzira kamvekedwe ka mawu ndi kuwapanga molondola.
  5. M’pofunika kumveketsa bwino: Ngati muona kuti mukufunika kubwereza malamulo kangapo kuti mwana wanu amvetse kapena kuti mum’fotokozere mawu omveka bwino, zingasonyeze kuti mwachedwa kulankhula.
  6. Kulankhula modekha: Ngati muona kuti mwana wanu sakupita patsogolo msanga m’kukulitsa luso la kulankhula, izi zingasonyeze kuchedwa kulankhula.
  7. Kuchedwa kuphunzira mawu: Ngati muona kuti mwana wanu akuvutika kuphunzira mawu enaake ndipo m’malo mwake akugwiritsa ntchito mawu ena, izi zingasonyeze kuchedwa kwa kulankhula.

Ndikofunika kwambiri kukumbukira kuti kuchedwa kulankhula kungakhale kwachibadwa nthawi zina, ndipo kungakhale chifukwa cha kukula mochedwa. Komabe, ngati mukuda nkhawa ndi kuchedwa kwa kulankhula kwa mwana wanu, m’pofunika kukaonana ndi dokotala wa ana kuti aunike mmene zinthu zilili ndi kumulangiza zoyenera kuchita.

Kodi zizindikiro za kuchedwa kulankhula ndi chiyani?

Kodi ndingatani ndi mwana wosalankhula?

Kuchita ndi mwana wosalankhula kungakhale kovuta kwa makolo ambiri. Komabe, zingakhale zosangalatsa komanso zopindulitsa ngati njira zina zogwira mtima zitsatiridwa. Nawa mndandanda wa maupangiri othana ndi mwana yemwe salankhula:

1. Kumvetsera mwachidwi: Mvetserani mwana wanu mwachidwi komanso mwachidwi pamene akufuna kulankhula nanu, ngakhale atakhala ndi mayendedwe kapena phokoso. Mpatseni nthawi yokwanira kuti afotokoze zomwe akufuna komanso zosowa zake.

2. Kulumikizana ndi mayendedwe: Gwiritsani ntchito mawonekedwe a thupi ndi mayendedwe kuti mulankhule ndi mwana wanu. Mukhoza kugwiritsa ntchito zizindikiro zosavuta kusonyeza chinkhoswe ndi thandizo.

XNUMX. Kulimbikitsa kulankhulana mosagwiritsa ntchito mawu: Pangakhale njira zina zolankhulirana mosagwiritsa ntchito mawu, monga kugwiritsa ntchito zithunzi, zizindikiro, kapena mawu amene mwanayo angaloze kuti afotokoze zimene akufuna ndi zimene akufuna.

XNUMX. Kugwiritsa ntchito zinthu zooneka: Kugwiritsa ntchito zinthu zooneka monga zithunzi ndi mavidiyo kumathandiza kuti anthu azilankhulana bwino komanso aziphunzira chinenero.

5. Masewero Ogwirizana: Kupangitsa maseŵera kukhala osangalatsa ndi ochezeka ndi njira yabwino yolimbikitsira mwana kulankhulana. Gwiritsani ntchito chidole chomwe amachikonda ndikuyesera kumuwongolera kuti azilankhulana akusewera.

XNUMX. Kujambula ndi kubwereza: Lembani mawu ndi mayendedwe omwe mwanayo amapanga ndikuwunikanso naye kuti amulimbikitse kulankhula ndi kukulitsa luso lake lachilankhulo.

7. Kupindula ndi chithandizo cha akatswiri: Mwana angafunikire thandizo la akatswiri kuti akulitse luso lake la chinenero ndi kulankhulana. Funsani dokotala wa matenda olankhula kuti akupatseni malangizo oyenera.

Kuchita ndi mwana wosalankhula kumafuna kuleza mtima ndi kumvetsetsa. Pamene malo ochirikiza ndi olimbikitsa aperekedwa, mwanayo angalandire chithandizo chofunikira kuti akulitse luso lake la chinenero ndi kulankhulana.

Ndi vitamini iti yomwe imathandizira pakulankhula?

N’kwachibadwa kuti anthu ena azivutika kutchula mawu, koma kodi mumadziwa kuti pali vitamini inayake imene ingathandize katchulidwe ka mawu? Nayi yankho: Vitamini B.

Nawu mndandanda watsatanetsatane wazakudya zomwe zili ndi vitamini B zomwe zingatengedwe kuti zithandizire kuyankhula:

  1. Sipinachi: Sipinachi ndi gwero lambiri la vitamini B, kuphatikizapo kupatsidwa folic acid ndi biotin. Kupatsidwa folic acid kumalimbikitsa kukula kwa maselo ndi chitukuko cha dongosolo lamanjenje, ndi biotin amalimbikitsa thanzi kukula kwa minofu ndi ziwalo mu thupi, kuphatikizapo pakamwa, amene ali ndi mbali yofunika kulankhula.
  2. Peyala: Peyala lili ndi vitamini B, yemwe ndi wofunikira pa thanzi la mkamwa, mano ndi lilime. Imathandiza kulimbikitsa mano ndi m`kamwa, zomwe zimathandiza kulankhula bwino.
  3. Nsomba zamafuta: Monga salimoni, tuna, ndi sardines, nsombazi zili ndi mafuta ambiri a omega-3. Mafuta a Omega-3 ndi ofunika kwambiri pochirikiza kugwira ntchito kwa dongosolo lamanjenje ndi maganizo, ndipo n’zodziwika kuti dongosolo amatenga mbali yofunika kulankhula.
  4. Nthochi ndi zipatso za citrus: Nthochi ndi zipatso za citrus monga malalanje ndi tangerines zili ndi vitamini B ndi folic acid, zomwe zimathandiza kuti ma cell akule bwino ndi kukulitsa dongosolo lamanjenje.

Kumbukirani kuti zakudya zomwe tatchulazi ndi zitsanzo chabe za zakudya zomwe zili ndi vitamini B. Nthawi zonse ndi bwino kudya zakudya zosiyanasiyana zopatsa thanzi kuti mukhale ndi thanzi labwino la mitsempha ndi kulankhula bwino.

Kodi kuchedwa kulankhula ndi umboni wa autism?

Kuvuta kuyankhulana ndi kuchedwa chinenero ndi kulankhula ndi zizindikiro zofala kwa ana autistic. Komabe, kuchedwa kulankhula sikutanthauza autism. Pali ana ambiri omwe amavutika ndi kuchedwa kulankhula pazifukwa zosiyanasiyana, monga kumva kapena kufooka kwa minofu yomwe imagwiritsidwa ntchito poyankhula.

Ndi bwino kuzindikira kuti ana omwe amachedwa kulankhula akhoza kusonyeza maluso ena osadziwika bwino kuposa omwe ali ndi autism, monga kugwiritsa ntchito manja ndi manja polankhulana. Izi zikhoza kuwonedwa mu khalidwe la mwana wochedwa kulankhula, pamene amagwiritsa ntchito chala kusonyeza chikhumbo chake cha chinachake, pamene mwana wa autism amagwiritsa ntchito manja mwanjira ina.

Tiyenera kudziwa kuti kukhala ndi vuto lolankhulana kumasonyeza kuthekera kwa autism spectrum disorder, koma sizikutanthauza kuti kuchedwa kulikonse ndi chizindikiro cha autism. Choncho, m'pofunika kukaonana ndi madokotala akatswiri molondola matenda ndi kutenga njira zofunika kupereka chithandizo choyenera ndi thandizo kwa mwanayo.

Kodi kuchedwa kulankhula ndi umboni wa autism?

Ndi liti pamene mwanayo amasonyezedwa kwa katswiri wolankhula mawu?

Vuto la kulankhula ndi limodzi mwa mavuto amene ana amakumana nawo adakali aang’ono. Mkhalidwe wa mwanayo ndi kakulidwe ka zinenero zingakhudze luso lake loyankhulana ndi ena komanso kukula kwake. Pofuna kudziwa ndi kuchiza matenda olankhula, ndi bwino kuti mwanayo awoneke ndi katswiri wa zamaganizo nthawi zina. Pamndandandawu, tifotokoza nthawi imene mwana ayenera kukaonekera kwa dokotala wodziwa chinenero potchula zizindikiro zina zofunika kukaonana ndi dokotala:

  1. Kuchedwa kulankhula: Ngati muona kuti mwana wanu sayamba kulankhula ndi kufotokoza maganizo ake patatha nthawi yaitali (monga zaka ziwiri), izi zikhoza kukhala chizindikiro cha vuto la kulankhula.
  2. Kupanda kucheza ndi anthu: Ngati muona kuti mwana wanu sakuchita nawo zinthu zina kapena sakufuna kulankhula ndi anthu ena, angafunikire kuchitapo kanthu kuti ayese mmene amalankhulira.
  3. Kumvetsetsa chinenero chochepa: Ngati muzindikira kuti mwana wanu akuvutika kumvetsa chinenero kapena malamulo osavuta, izi zikhoza kusonyeza vuto la kulankhulana.
  4. Kuvutika kuphunzira mawu: Ngati mwana wanu amavutika kuphunzira mawu atsopano ndi kuwagwiritsa ntchito polankhula, angafunikire kuonana ndi katswiri wa zamaganizo kuti aone tsatanetsatane.
  5. Kuchedwetsa kukula kwa chilankhulo: Ngati mwana wanu wachedwa pakukula kwa chilankhulo, kutanthauza kuti sagwiritsa ntchito mawu olingana ndi msinkhu wake kapena wachedwa kumasulira mawu, kuyezetsa ndi chithandizo zingafunike.

Muyenera kudziwa kuti mndandandawu si lamulo lokhwima, koma umasonyeza zizindikiro zina zomwe zingasonyeze kuti mwana ayenera kukaonana ndi katswiri wolankhula. Ngati muli ndi vuto lililonse lokhudza kalankhulidwe ka mwana wanu, musazengereze kukaonana ndi katswiri wa zachipatala kuti aunike ndi kuchiza vutolo msanga.

Kodi kuchedwa kwa mwana kuyankhula kumagwirizana ndi nzeru?

Kukula kwa chinenero cha mwana ndi luso lolankhulana ndi chimodzi mwa magawo ofunika kwambiri omwe amadutsa m'kati mwa kukula kwake kwa maganizo. Ngakhale kuti mwana aliyense amakula pa liwiro lake, n’kwachibadwa kuti makolo azida nkhawa ngati mwana wawo wachedwa kulankhula. Kodi kuchedwa uku kukugwirizana ndi nzeru? Tiyeni tiwone zenizeni ndikufufuza pamutuwu.

  1. Kuchedwa kwa mwana kuyankhula sikutanthauza kuti alibe nzeru: pali ana ambiri anzeru omwe amachedwa kuyamba kulankhula. Kuchedwa kumeneku kungakhale chifukwa cha zinthu zachilengedwe, monga kusowa kwa nthawi zonse kwa munthu wolankhula ndi mwanayo m'chinenero chawo, kapena mwina chifukwa cha kusokonezeka kwa chitukuko cha chinenero kapena mavuto omwe mwanayo amakumana nawo, monga vuto lakumva kwakanthawi.
  2. Chilengedwe chimagwira ntchito yofunika kwambiri: Kafukufuku akusonyeza kuti malo amene mwana amakhala ndi mbali yofunika kwambiri pakukula kwa chinenero chake. Ngati mwana wazunguliridwa ndi anthu amene amalankhula naye ndi kumumvetsera nthaŵi zonse, zimenezi zingam’limbikitse kuphunzira chinenerocho ndi kukulitsa luso lake la chinenerocho.
  3. Mwana wanzeru angakonde kugwiritsa ntchito mawu osalankhula: Mwana wanzeru angakhale ndi njira zosiyanasiyana zolankhulirana ndi kufotokoza maganizo ake, kuwonjezera pa chilankhulo. Angakonde kugwiritsa ntchito manja, mayendedwe, kapena kujambula polankhulana, ndipo zimenezi sizikutanthauza kuti wachedwa kulankhula.
  4. Kuchitapo kanthu mwamsanga n'kofunika: Ngati mukuda nkhawa ndi kuchedwa kwa kulankhula kwa mwana wanu, m'pofunika kupeza chithandizo mwamsanga kuchokera kwa akatswiri odziwa kulankhula ndi chinenero. Adzatha kuwunika momwe mwanayo alili ndikupereka chithandizo choyenera ngati kuli kofunikira.

Mwachidule, mwana akhoza kuchedwa kulankhula pazifukwa zosiyanasiyana, ndipo zimenezi sizikutanthauza kuti alibe nzeru. Ngati mwana wanu akuchedwa kulankhula, nkofunika kuti mulankhule ndi madokotala a ana ndi odziwa kulankhula ndi chinenero kuti mupeze malangizo oyenera ndi malangizo.

Siyani ndemanga

imelo adilesi yanu sidzasindikizidwa.Minda yovomerezeka imawonetsedwa ndi *